Društveno političke organizacije

 

Društveno-političke organizacije

 Društveno–politički život mesta bio je prilično buran i raznovrstan. Od  proglašenja Belanovice za varošicu januara 1904. godine počeli su se javljati pojedinci koji su sledeći ideje nekih viđenih ljudi iz Srbije tog vremena propagirali i u samoj Belanovici. Tako je bilo pristalica dinastija Obrenovića i Karađorđevića. Bilo je učesnika Apisove organizacije „Crna ruka“ koji su i u samom atentatu na kralja Aleksandra Obrenovića bili učesnici. Ipak svi ratovi koji su vođeni bili su obojeni nacionalnim idejama da se ratuje za kralja i otadžbinu, i nije bilo podela sve do Drugog svetskog rata kada su podele na partizane i četnike mnogo koštale porodice.

         Promene koje su se dešavale u Srbiji u periodu od Drugog srpskog ustanka do vremena posle Drugog svetskog rata ukratko dešavale su se ovako:

  • U Srbiji je decembra 1815. zadržana teritorijalna podela na: nahije, knežine i sela. Nahije su kasnije promenile naziv u okružja.
  • Odlukom Narodne skupštine o unutrašnjem uređenju zemlje, iz 1834. godine, ustanovljeno je 5 serdarstava: Raško, Mačvansko, Podrinjsko, Timočko i Rasinsko. Valjevska nahija je bila u sastavu Mačvanskog serdarstva sa sedištem u Šapcu.
  • Sretenjskim ustavom, 1835, su ukinuta serdarstva, a zemlja je podeljena na okružja, srezove i opštine.
  • Već sledeće, 1836. godine, u Srbiji su ustanovljene 4 vojne oblasti, glavna zapovedništva, na čijem čelu su bili vojni komandanti sa činom pukovnika, koji su vršili vojnu i civilnu vlast. Valjevsko okružje je bilo u sastavu Drinsko-Savskog glavnog zapovedništva sa sedištem u Šapcu
  • Ustavom iz 1838. i Ustrojenijem okružnih načelstava i glavnim    dužnostima sreskih načelnika,
  • od 12. maja 1839, u Srbiji je obrazovano 17 okružja. Okruzi su se delili na srezove, a srezovi na opštine i sela
  • Kada je, 1894. godine, ukinut Ustav iz 1888. i vraćen Ustav iz 1869. i Ustrojenije iz 1839, ukinuta je lokalna samouprava.
  • Okružna samouprava ponovo je vraćena 1905. godine, Zakonom o uređenju okruga i srezova. Okruzi su, kao jedinice administrativne podele, ukinuti Vidovdanskim ustavom iz 1921. godine
  • Zakonom od 26. aprila 1922. godine ustanovljene su oblasti. Umesto Valjevskog okruga formirana je Valjevska oblast, sa sedištem u Valjevu, na čijem čelu se nalazio veliki župan.
  • Oblasti su ukinute 1929. godine, kada su formirane banovine. Područje valjevske oblasti je ušlo u sastav Drinske banovine, sa sedištem u Sarajevu.
  • Nedićeva vlada je, u decembru 1941, uvela administrativnu podelu zemlje na okruge, srezove i opštine.  Tako formirana okružna načelstva su prestala sa radom na osnovu „Odluke o ustrojstvu i poslovanju narodnooslobodilačkih odbora i Skupštine Demokratske Srbije“ Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Srbije, od 1. decembra 1944. godine.

             Valjevski srez sa sedištem u Valjevu formiran je1871. godine,   da bi 1890, bio ukinut i njegova teritorija pripojena Srezu podgorskom.  Valjevski srez obnovljen je 1896. godine.  Na osnovu Ustava iz 1888. godine i Zakona o uređenju okruga i srezova, od 1. jula 1890. godine, obavljena je nova administrativna podela na teritoriji Valjevskog okruga i dobija izvesnu samoupravu, koja je ukinuta 1894, a ponovo je vraćena 1895. godine. Od tada postoje okružni odbor i okružna skupština. Načelstvo okruga valjevskog ukinuto je, Zakonom od 26. aprila 1922. godine,  koji je donet na osnovu Vidovdanskog ustava, i njegova teritorija je ušla u sastav Valjevske oblasti sa sedištem u Valjevu. Oblasti su ukinute 1929, kada su formirane banovine kao nove upravne jedinice. Teritorija Valjevske oblasti je ušla u sastav Drinske banovine sa sedištem u Sarajevu. Banovine su ukinute 1941. godine, kada su ponovo osnovani okruzi u Nedićevoj Srbiji. Valjevskom okrugu pripojen je Srez kačerski, sa sedištem u Belanovici, koji je ranije pripadao Rudničkom okrugu. Načelstvo Okruga valjevskog je ukinuto 1944. godine.
            U periodu od aprila 1941. do 1944, srezovi su pod okupacijskom vlasti, koja je postavila svoju upravu. Sreska načelstva su prestala sa radom kada su zamenjene novim vlastima - narodnooslobodilačkim odborima.
            Zatim , od 24. aprila 1947. godine, okružni narodni odbori, kao administrativno teritorijalne jedinice, ukinuti i prestali sa radom 30. aprila 1947. godine .
            Teritorijalna decentralizacija organa vlasti i prenošenje određenih prava i obaveza Republike Srbije na međuopštinske regionalne zajednice, izvršeni su na osnovu 1975.

           Belanovački kraj je imao svoje čelnike, oberknezove, starešine naselja,  vojvode, kmetove, predsednike koji su, neko više neko manje ali svi u okviru svog vremena i mogućnosti, doprinosili da u mestu bude mirno i bez potresa.
Vreme posle Drugog svetskog rata ima dosta sačuvanih dokumenata iz kojih se mogao pratiti droštveno-politički razvoj mesta. Evo kako se odvijale društveno-političke   aktivnosti narodne vlasti posle Drugog svetskog rata prema podacima Istorijskog arhiva Valjeva:

SRESKI NARODNI ODBOR BELANOVICA (1944-1947)  

Odbor je formiran je, 22. oktobra 1944. godine, kao Narodnooslobodilački odbor za Srez kačerski sa sedištem u Belanovici.    Bio je u okviru okruga Rudničkog,  a od 21. marta 1945. godine, na osnovu Odluke predsedništva ASNOS-a, Srez kačerski u Belanovici pripojen je okrugu čačanskom. Kao organ narodne vlasti bio je neposredno podređen Okružnom NOO okruga čačanskog, odnosno Narodnom odboru okruga čačanskog sa sedištem u Čačku. Odbor je obuhvatao je područja sledećih mesnih narodnih odbora: Belanovica, Boljkovci, Brančić, Bosuta, Vojnovci, Gukoš i, Davidovica, Dići, Donji Banjani, Dragolj, Živkovci, Zagrađe, Ivanovci, Jermenovci, Kalanjevci, Kozelj, Kriva Reka, Lalinci, Liplje, Ljig, Manojlovci, Moravci, Mutanj, Poljanice, Rudnik,   Trudelj, Ugrinovci, Cerova, Šilopaj, Štavica i Šutci.
Zakonom o administrativno-teritorijalnoj podeli Narodne Republike Srbije, od aprila 1947. godine, ukinut je srez kačerski i time je prestao da radi Sreski narodni odbor Belanovica. Njegova teritorija ušla je u sastav novoformiranog Sreza ljiškog sa sedištem u Ljigu. Organizaciona struktura Sreskog narodnog odbora Belanovica proizilazila je iz situacije, menjala se i saobražavala prema zakonskim propisima.
Do kraja 1944. godine, unutrašnja organizacija odbora pretrpela je izvesne izmene. Formiran je saobraćajni odsek a blagajna Odbora pripojena je finansijskom odseku. Formirana je Milicija a pri Sreskoj komandi u Belanovici i dalje su zadržane partizanske straže, formirane od posebnih četa, na Rudniku, Ugrinovcima, Boljkovcu i Poljanicama. Od marta do maja 1945. godine, Odbor je doneo odluke o obrazovanju odseka za trgovinu, formiranju Komisije za utvrđivanje ratnih zločina, Sreske komisije za ratnu štetu i Komisije za ratnu dobit.
Značajnije promene u unutrašnjoj organizaciji odbora izvršene su, polovinom jula 1945. godine, na osnovu naredbe Okružnog NOO okruga čačanskog. Prema toj naredbi ukinuti su šumarski, građevinski, trgovina i snabdevanje, zadrugarstvo i zdravlje i utvrđeni sledeći odseci: unutrašnji, prosvetni, zdravstveni, socijalni, finansijski i privredni. U septembru iste godine, ONO doneo je odluku da se ukine Privredni odsek, a obrazuje Poljoprivredni odsek, Šumarski i Odsek trgovine i snabdevanja posebno.
Posledenjih godina (1946. i 1947), izvršene su manje organizacione promene u okviru pojedinih odseka mada se njihov broj nije povećavao. Sreska planska komisija formirana je, 19. juna 1946. godine, a u januaru 1947. godine, formiran je Opšti odsek.

 SRESKI NARODNI ODBOR LJIG 1947-1955
 

       Na osnovu Opšteg zakona o narodnim odborima iz 1946, sreski narodnooslobodilački odbori menjaju naziv u sreski narodni odbor. 

        Valjevski srez obuhvatao je sledeće opštine: Banjani, Belanovica, Brankovina, Valjevo, Divci, Dračić, Kamenica, Lazarevac, Lajkovac, Lelić, LJig, Pričević, Rajković i Stubo. Decembra 1959. godine, opet su ukinute neke opštine i Valjevski srez obuhvata 7 opština: Valjevo, Kamenica, Lazarevac, Lajkovac, LJig, Mionica i Osečina.
     Sreski narodni odbor Ljig formiran je, na osnovu Zakona oadministrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije od 24. aprila 1947. godine. Po istom zakonu, ukinuti su Kačerski srez sa sedištem u Belanovici i Kolubarski srez sa sedištem u Mionici. Od delova njihovih teritorija, formiran je Ljiški srez, koji je obuhvatao sledeće MNO: Ba, Babajić, Belanovica, Boljkovci, Brančić, Bosute, Vračević, Gornji Mušić, Doći Mušić, Donji Banjani, Dragolj Dudovica, Dučić, Živkovci, Ivanovci, Zagrađe, Jajčić, Kadina Luka, Kalanjevci, Kozelj, Komanice,Latković, Liplje, Ljig, Moravci, Pepeljevac, Planinica, Poljanice, Prnjavor,  Rakari, Slavkovica, Struganik, Trudelj, Ugrinovci, Cvetanovac, Štavica i Šutci.
Iz ukinutog Kolubarskog sreza, Ljiškom srezu pripojeni su iz ukinutog Kačerskog Sreza: Ljig, Belanovica, Boljkovci, Bosute, Brančići, Donji Banjani, Dragolj, Živkovci, Zagrađe, Ivanovci, Kalanjevci, Kozelj, Moravci, Poljice, Trudelj, Ugrinovci, Štavica i Šutci.
Skupština NRS donela je, 1. juna 1955. godine, Zakon o područjima srezova i opština.  Ovim zakonom ukida se Ljiški srez, a opštine sa njegovog područja pripajaju se Srezu Lazarevac sa sedištem u Lazarevcu. Neka sela iz ukinutog Ljišog sreza su pripojena Srezu Čačak: Dragolj, Trudelj, Boljevci, Latković, Zagrađe, Rekovci, Ugrinovci i Štavica.
Lazarevački srez, 1957. godine, pripojen je Valjevskom srezu i područje bivšg Ljiškog sreza nalazi se u sastavu Valjevskog sreza.
Organizaciona struktura i nadležnost SNO Ljig se menjala u skladu sa zakonskim promenama. Prilikom osnivanja su za obavljanje određenih delatnosti formirani odseci: za finansije, socijalno staranje, socijalno-zdravstveni odsek, odsek trgovine i snabdevanja, kulturno-prosvetni odsek, privredni odsek, odsek za poljoprivredu i šumarstvo i komunalni odsek. Godine 1949, ukinuti su odseci i obrazovana su povereništva i komisije: za poljoprivredu i šumarstvo, za trgovinu i snabdevanje, komunalne poslove ugostiteqljtvo i turizam, finansije, za rad, za prosvetu, za narodno zdravlje i socijalno staranje. Krupne promene u organima vlasti izvršene su, 1952. godine, uvođenjem Sreskog veća kao samoupravnog predstavničkog tela građana i Veća građana i Veća proizvođača, predstavnika zaposlenih u privredi. Ukidaju se povereništva, a obrazuju saveti. U septembru 1952. godine, ukidaju se saveti i formiraju sekretarijati: za unutrašnje poslove, za privredu, za poljoprivredu i šumarstvo. Sekretarijat je organ Izvršnog odbora kao i povereništvo. Ima u svom sastavu niz organizacionih jedinica. Sekretarijati, predsednik i sekretar usklađuju rad lokalne uprave i privrede. Planska komisija prati izvršenje plana. Njen glavni zadatak je pripremanje materijala za izradu i razradu planova prema uputstvima viših planskih organa. Plenum NO i Izvršni odbor donose odluke kojima pravna služba daje formu. U okviru pravnog odseka su postojali referati za: organizaciju, sistematizaciju i stručno uzdizanje.

 SKUPŠTINA OPŠTINE LJIG 1944-1964

       
     Skupština opštine Ljig formirana je, kao Narodnooslobodilački odbor varošice Ljig, 24. oktobra 1944. godine,  a od 15. maja 1945. godine, deluje kao Mesni narodni odbor Ljig.  Odbor je bio pod nadležnošću Sreza kačerskog sa sedištem u Belanovici, do njegovog ukidanja 1947, kada potpada pod nadležnost novoformiranog sreza Ljig sa sedištem u Ljigu. 1959. godine, koji stupa na snagu 1. januara 1960. godine,  iz ukinute opštine Belanovica u opštinu Ljig prelaze sledeća naseljena mesta: Belanovica, Živkovci, Kalanjevci, Kozelj, Poljanice, Šutci.
         Skupština Srbije je donela, 14. jula 1977. godine, Zakon o teritorijalnoj organizaciji opština,  po kojem opština Ljig ima u svom sastavu sledeća naseljena mesta: Ba, Babajić, Belanovica, Bošljanović, Brančić, Veliševac, Gukoši, Dići, Donji Banjani, Živkovci, Ivanovci, Jajčić, Kadina Luka, Kalanjevci, Kozelj, Lalinci, Latković, Liplje, Ljig, Milavac, Moravci, Paležnica, Poljanice, Slavkovica, Cvetanovac, Štavica i Šutci.
      Kada je ukinut Ljiški srez, 1955. godine,  opština Ljig prelazi u nadležnost Kolubarskog sreza sa sedištem u Lazarevcu. Ukidanjem Lazarevačkog sreza 1957,  opština Ljig je pod nadležnošću Sreza Valjevo, do ukidanja srezova 1967. godine.

Unutrašnja organizacija i funkcionisanjnja organa mešali su se u skladu sa zakonskom regulativom. Nakon proglašenja Ustava iz 1963, Narodni odbor opštine menja naziv u Skupštinu opštine Ljig i pod tim nazivom radi i danas.

 

NARODNI ODBOR OPŠTINE BELANOVICA   1947-1959

Narodni odbor opštine Belanovica formiran je, 22. decembra 1944. godine, kao Narodnooslobodilački odbor Belanovica sa sedištem u Belanovici. Bio je u okviru Sreza kačerskog.  Na osnovu Opšteg zakona o narodnim odborima 1946. godine promenio je naziv u Mesni narodni odbor Belanovica,  a po Zakonuo administrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije, od aprila 1947, MNO Belanovica prelazi u okvir novoformiranog ljiškog sreza i potpada pod nadležnost Sreskog narodnog odbora u Ljigu. Aprila 1952. godine, Belanovica je formirana kao Narodni odbor opštine Belanovica i nije menjala pripadnost srezu.  Teritorija opštine obuhvatala je pet nasenjenih mesta: Belanovicu, Drenjinu, Živkovce, Kalanjevac i Šutce. Na osnovu Zakona o područjima srezova i opština uNR Srbiji, od jula 1955. godine, opština Belanovica je prešla u okvir sreza Lazarevac.  Proširena teritorija obuhvatala je osam naseljenih mesta: Belanovica, Dragolj, Živkovci, Kalanjevac, Kozelj, Poljanice, Trudelj i Šutci.
       Prema novoj administrativno-teritorijalnoj podeli opština Belanovica prelazi iz ukinutog sreza Lazarevac u prošireni srez Valjevo.  Teritorija opštine nije se menjala.
Opština Belanovica ukinuta je 1959. godine na osnovu Zakona o područjima opština i srezova u NR Srbiji.  Njena teritorija pripojena je NO opštine Ljig (Belanovica, Živkovci, Kalanjevci, Kozelj, Poljanice i Šutci – srez Valjevo) i NO opštine Rudnik (Dragolj i Trudelj – srez Čačak).

 NARODNI ODBOR OPŠTINE DRAGOLJ   1947-1955

 Narodni odbor opštine Dragolj formiran je, 4. oktobra 1944. godine, kao Narodnooslobodilački odbor Dragolj sa sedištem u Dragolju.  Bio je u okviru Sreza kačerskog.  Od 1946. godine, na osnovu Opšteg zakona o narodnim odborima, promenio je naziv u Mesni narodni odbor Dragolj,  a po Zakonu o administrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije, od aprila 1947. godine, MNO Dragolj prešao je u okvir novoformiranog Sreza ljiškog i potpao pod nadležnost Sreskog narodnog odbora u Ljigu. Aprila 1952. godine, formiran je kao Narodni odbor opštine Dragolj i nije menjao pripadnost srezu.Opština Dragolj ukinuta je Zakonom od jula 1955. godine.315 Njena teritorija je, od 1. septembra 1955. godine, pripojena je opštini Belanovica – srez Lazarevac

MESNI NARODNI ODBOR ŽIVKOVCI 1947-1952

Mesni narodni odbor Živkovci formiran je, 25. septembra 1944. godine, kao Narodnooslobodilački odbor sa sedištem u Živkovcima. Bio je u okviru Sreza kačerskog.  Po Zakonu o administrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije od aprila 1947. godine, Živkovci su, kao Mesni narodni odbor, prešli pod nadležnost Sreskog narodnog odbora u Ljigu.  MNO Živkovci ukinut je aprila 1952. godine.  Kao naseljeno mesto, ušao je u okvir opštine Belanovica – Srez ljiški.

MESNI NARODNI ODBOR KALANJEVCI  1945-1953

Mesni narodni odbor Kalanjevci formiran je, 25. septembra 1944. godine, kao Narodnooslobodilački odbor Kalanjevci sa sedištem u Kalanjevcima. Bio je u okviru Sreza kačerskog.  Po Zakonu o administrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije od aprila 1947. godine, Kalanjevci su, kao Mesni narodni odbor, prešli pod nadležnost Sreskog narodnog odbora u Ljigu. MNO Kalanjevci ukinut je aprila 1952. godine. Kao naseljeno mesto, pripojeno je opštini Belanovica – Srez ljiški.

MESNI NARODNI ODBOR POljANICE    1946-1960.

Mesni narodni odbor Poljanice formiran je, 27. septembra 1944. godine,kao Narodnooslobodilački odbor Poljanice sa sedištem u Poljanicama. Bio je u okviru Sreza kačerskog.  Po Zakonu o administrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije od aprila 1947. godine, Poljanice su, kao Mesni narodni odbor potpale pod nadležnost Sreskog narodnog odbora u LJigu.
MNO Poljanice ukinut je Zakonom od 1952. godine.  Kao naseljeno mesto, Poljanice su, pripojene Narodnom odboru opštine Ivanovci – Srez ljiški.

MESNI NARODNI ODBOR ŠUTCI  1948-1952

Mesni narodni odbor Šutci formiran je, 25. septembra 1944. godine, kao Narodnooslobodilački odbor Šutci sa sedištem u Šutcima. Bio je u okviru Sreza kačerskog.  Godine 1946, na osnovu Opšteg zakona o narodnim odborima, promenio je naziv u Mesni narodni odbor Šutci. Prema Zakonu o administrativno-teritorijalnoj podeli NR Srbije od aprila 1947. godine, Šutci su, kao Mesni narodni odbor, prešli pod nadležnost novoformiranog Sreskog narodnog odbora u Ljigu.  Mesni narodni odbor Šutci ukinut je aprila 1952. godine.  Kao naseljeno mesto, ušao je u okvir opštine Belanovica – Srez ljiški.

SAMOUPRAVNE INTERESNE ZAJEDNICE

        Samoupravne interesne zajednice organizovane su na osnovu Ustava SFRJ iz 1974. godine, kao poseban oblik samoupravnog organizovanja radnih ljudi, radi zadovoljavanja ličnih i zajedničkih potreba i interesa i radi usklađivanja rada u odgovarajućim oblastima materijalne proizvodnje i društvenim delatnostima. Samoupravne interesne zajednice u oblasti materijalne proizvodnje predstavljale su vid poslovnog udruživanja radi unapređenja i obezbeđivanja kontinuiteta materijalne proizvodnje.

 Dragiša Božić,hroničar iz Moravaca piše u valjevskoj „Reviji Kolubara“:
         ( oktobar 2001) Stoka, između demokrata i radikala:
Kako su 1933. godine u Kačeru tri stranke (Demokratska, Radikalna i Zemljoradnička) osnovale Stočarsku zadrugu, kazuje nam Dragutin Kojić, rođen 1908, penzionisani učitelj iz Štavice. Kazivanje zabeleženo 18. avgusta 2001.
       „ Između dva svetska rata -1933. godine, posle prvih izbora koji su održani 1931, iza Šestojanuarske diktature 1929, rešimo da u Kačerskom srezu, u Belanovici, osnujemo Stočarsku zemljoradničku zadrugu. Iza toga je bila i politika, tj. političke stranke. Naime, na tim prošlim izborima, kada su na vlasti bili Radikali, mi iz opozicije- Demokratska i Zemljoradnička stranka i radikalski disidenti uspemo da u našem srezu osvojimo poslaničko mesto. Umasto radikala Vladimira Mirića, zemljoradnika iz Kalanjevaca dobije demokrata Radenko Sarčević, zemljoradnik iz Šilopaja.
         Zakažemo zbor u Belanovici, u Kolakovića kafani. Dođu ljudi iz Kalanjevaca, Šutaca, Živkovaca, Poljanica, Kozelja, Dragolja i još nekih sela. Dođe i poslanik Saračević. E, sad dođe i Jeftić iz Šutaca, vođa Zemljoradničke stranke i umesto sa vama udruži se sa radikalom-zemljakom Vladimirom Mirićem, da nam tu inicijativu preotmu.
          Mi izabrali da nam zboru predsedava neki Nikolić iz Živkovaca, ne mogu sada da se setim njegovog imena, ja, valjda kao pismeniji, vodio zapisnik, izaberemo i dva overača zapisnika. Na našoj strani bio je i pop Laza iz Belanovice. Počeo zbor rad, ide sve glatko, treba samo još malo pa da se donesu ključne odluke, da se upišemo u zapisnik. Vide radikali da ćemo uspeti pa izazvaše gužvu, ukrstiše se nad glavama štapovi i stolice, jedan seljak podigao astal- štiti glavu. Vidim ja belaja pa ostavim pola stranice belo, a dole upišem svoje ime i imena onih dvojice zapisničara i to na brzinu potpišemo.
          Nastade lom, nema ništa više od zbora- od osnivačke skupštine. Navališe ljudi na vrata, poče i iskakanje kroz prozore. Jedni iskaču, drugi ih napolju dočekuju sa štapovima. Ja sm bio u seljačkom odelu: opanci, vezene čarape, lakovani kaiševi, fermen i koporan. Umešam se među one seljake slično obučene, gurnem onaj zapisnik pod koporan i prilepin se uz onog što drži astal nad glavom, ne znam u onoj gužvi ko je na kojoj strani. Ne smem kroz prozor, hoće da mi ukrste štapove na leđima pa se nekako bez uboja izvučem kroz vrata.
           Radikali mislili da su uspeli ali ja posle dopišem sve potrebne odluke- popunim onaj zapisnik, sve do naših potpisa dole, i mirna Bačka. Tako smo mogli da se kod države zvanično registrujemo, ali nam lokalna radikalska vlast Opštine Belanovica, najviše Vladimir Mirić, ne dadne da sedište bude tu, nego smo morali preći u selo Poljanice“

Drugi događaji

         O štrajku abadžijskih radnika   u Lazarevcu 1912. godine Milivan Marković, brat Steve Singera koji je bio učesnik, priča: „ Jednog letnjeg dana roditelji su me opremili i poslali u Lazarevac da Stevi odnesem nešto od odeće i hrane. Kada sam tamo stigao imao sam šta i da vidim. Ulice ove tihe šumadijsko-kolubarske palanke išla je ogromna povorka ljudi sa zastavama i nekim transparentima. Pevali su u glas i povremeno uzvikivali parole. Dolazak njhove povorke privukao je pažnju mnogih stanovnika Lazarevca i okolnih mesta. Ja do tada nisam imao prilike da se sretnem sa ovakvom kolonom, pa sam stao da vidim ko su ti ljudi i šta to rade.. Možete zamisliti kakvo sam iznenađenje doživeo kada sam na čelu štrajkačke kolone video svoga Stevu sa zastavom u rukama. U istom trenutku postao sam gord i ponosan na njega ali sam i strahovao za njegovu dalju sudbinu...“
        Štrajk je trajao od jula do oktobra. Povod je bio izbacivanje sa posla onih radnika koji su tražili potpisivanje kolektivnih ugovora a prvi koji su otpustili radnike bili su Milutin Filipović i Kosta Marković. Steva Marković Singer zbog učešća u tom štrajku bio je uhapšen i sproveden u Okružni zatvor a pošto je bio maloletan, brzo je pušten.----------------------------------

         „Radničke novine“ iz Beograda br.284 od 15.12.1911. su objavili da je u Belanovici decembra 1911. godine formirana Mesna organizacija srpske Socijaldemokratske partije umesto ranijeg Povereništva.
-----------------------------------
         Na izborima za Ustavotvornu skupštinu održanih   28. novembra 1920. godine  KPJ je dobila 58 poslanićkih mandata. U Kačerskom srezu dobili su u Šutcima 18, Dragolju 12, Ivanovcima 27, Trudelju 11, Kalanjevcima 11, Rudniku 27, Jarmenovcima 32, ..

          Stevan Marković Singer u svojim Šutcima dobio je 18. glasova ali mu nije bilo dovoljno za pobedu.

         Na izborima1923. godine  pobedu je odnela  Narodna radikalna stranka Nikole Pašića sa 108 mandata od ukupno 312, a zatim Hrvatska seljačka stranka Stjepana Radića sa 70 i Jugislovenska demokratska stranka Lube Davidovića sa 51 mandata.

        U Kačerskom srezu za poslanike se vodila borba između Demokratskog kandidata Nikole Sretenovića koji je dobio 1375 glasova i Radikala Radojka Ilića sa 1992 a treća je bila Zemljoradnička stranka sa kandidatom Svetom Stojanovićem sa 379. glasova.
        Belanovica sa 54 glasača koji su dali Demokratama 29 , Radikalima 25 glasova
        Dragolj : od 193 glasača – Demokrate 77, radikali 76, Zemljoradnička 6 glasova
        Živkovci: od 195 glasača – Demokrate 53 , Radikali 133 , Zemljoranička 6 glasova
        Šutci: 178 glasača – Demokrate 40, Radikali 36, Zemljoradnička 84 glasova
        Kalanjevci: od 204 glasača – Demokrate 100, Radikali 97, Zemljoradnička 7 glasova

----------------------------------------------

        Na predizbornim agitacijama za poslanike 1935. godine u Belanovici prisustvovao je i dr Ivan Ribar predsednik Demokratske stranke.  Dan uoči izbora u kafani Dušana Đuknića u Belanovici bilo je društvo Spasoje Radojičić, zemljoradnik iz Dragolja, Milinko Radojičić i Vićentije, Radenko, Vojislav i Branioslav Markovići. U kafani je bio i Sava Dimitrijević Ćora, sreski načelnik sa Rudnika pa je pozvao Spasoja za svoj sto i počeo ga ubeđivati da Spasoje otkaže zbor na kojem je trebao da govori Ribar. Spasoje se na vređanja Ribara dosta uvredio i počeo da preti Ćori te su morali žandarmi da intervenišu.
      Sutradan na zboru žandarmi su ponovo intervenisali i pokušali da spreče održavanje zbora i pokušali da uhapse Spasoja Radojičića ali demokrate to nisu dopuštali. Dr Ribar je savetovao Spasoju da se preda žandarmima i da će mu pružiti svu stručnu p u odbrani pred sudom.pomoć. Tako je i bilo. U Okružnom sudu u Čačku održano je suđenje Spasoju i njegovim drugovima koji su mu pomagali u obračunu sa žandarmima.. Spasoja su branili šest advokata iz Beograda i sud je oslobodio sve okrivljene.
      Na tim izborima Stevan Singer agituje za Udruženu opoziciju i pomaže u Šutcima kandidatu Milutiunu Simiću iz Zemljoradničke stranke , koji je i pobedio svog protivkandidata. Pored Šutaca , Belanovica i okolina zdušno je Udruženu opoziciju  ali je pobedila vladina lista Jugoslovenske radikalne zajednice JEREZa sa 49%. glasova.

---------------------------------------------------

        Na tim izborima u kačerskom srezu vođena je velika predizborna borba. Vlada Bogoljuba Jevtića rasturala je pomoću aviona letke na kojima je posalo da se glasa Jevtić. Načelnik u Belanovici, ucenjivao je birače, zajedno sa šumarski referentom, zbog čestih šumskih krađa drva ucenjivao je građane da će oni koji glasaju za vladinog kandidata biti oslobođeni.  U isto vreme  kandidat Zemljoradničke stranke Đorđe Jevtić, zemljoradnik iz Šutaca, iskoristio je taj vladin poziv i tvrdio da je to agitacija za njega i njegovu listu, koristeći svoje prezime. I Đorđe je skupio 2.471 glas i odneo pobedu za poslanika.
           U to vreme  režim Milana Stojadinovića, Kraljevina Jugoslavija prihvata potpisivanje Konkordata – sporazuma sa Vatikanom  kojim se država obavezuje na ekonomske i pravne propise Rimo- katoličke crkve,uključujući versku nastavu u školama, priznanje crkvenih praznika i sl. Zato dolazi do revolta sveštenstva i progresivnih snaga u državi. U Kačeru se takođe osećalo veliko nezadovoljstvo, naročito kada se saznalo da je i njihov poslanik Đorđe Jevtić glasao za potpisivanje . Pravoslavni sveštenici Kačera organizovali su više zborova i protesta koje su Komunisti takođe iskoristili da povećaju otpor vladajućoj garnituri. Pravoslavni zborovi su održani u Gornjem Milanovcu, Moravcima i Jarmenovcima   na kojima je pored vladike Nikolaja Velimirovića govorio i Lazar Radosavljević, sveštenik iz Belanovice optuživši poslanika Đorđa. 
        Đorđe Jevtić je napustio Zemljoradničku stranku i prišao vladajućoj stranci Jugoslovenske radničke zajednice.

----------------------------------------------------

   Kada su u pitanju izbori 2000. godine, Dragiša Božić iz Moravaca je zabeležio jedan interesantan događaj :
       Najuspešniju kampanju vodio je Milojko Radovanović iz Belanovice (SPO). On je bio kandidat UOLj-a u selu Poljanice i namerno je agitovao protiv sebe a u korist kolege iz DOS-a i uspeo sto posto: nije dobio ni jedan glas što je DOS-ovcu omogućilo da levu koaliciju pobedi za jedan glas.
        
         Dragiša beleži i jedan razgovor sa Dragovan Bogdanovićem obavljen 2005. godine gde Dragomir priča:
         Primljen sam u partiju, bez kandidatskog staža, 20.2.1945. godine. Posle tri dana zuve me Jelić u OZNU. Kucam na vrata, tišina, opet kucam, opet tišina. Rešim da uđam. Jelić sedi , ne pogleda me kao da nisam ušao. Otvori fijoku, gleda tako pet – šest minuta. Onda izvadi neki papir i kaže
        „Potpiši“ – i dade mi i olovku. Uzmem papir. Vidim ja šta piše a on drsko:
       „ Šta čitaš, potpiši !“
Vidim ja sve protiv Đorđa Jeftića. Ustvari, kao moje pismo, bolje reći optužnica, da je Đorđe narodni neprijatelj, da je bio protiv komunista i sve tako... Bio sam iznenađen i uplašen, okupao sam se u znoju; nisam znao da čovek može da se prosto okupa u znoju. Skupim hrabrost i kažem da to ne mogu da potpišem. Htedoh još nešto da kažem  a on će :
         „ Jebo te onaj ko te primio u partiju ...i još nešto;  Ako nekom kažeš za ovo nagrabusio si, znaj sigurno !
          I nikada, do sada, to nisam smeo da pričam.        



 Na izborima 2014. godine izašla je lista :